Οι ωκεανοί

Science

• Στα βάθη: το τελευταίο ανεξερεύνητο σύνορο της Γης Γιατί είναι πιο δύσκολο να φτάσεις στο βαθύτερο σημείο του ωκεανού απ' ό,τι στη Σελήνη; Ακολούθησε τους ανθρώπους και τα ρομπότ που κατέβηκαν εκεί, από το διθέσιο βαθυσκάφος Trieste το 1960 ως τις κάμερες που τελικά κατέγραψαν ένα ζωντανό γιγάντιο καλαμάρι, και μάθε γιατί τόσα πολλά στα βάθη λάμπουν, πώς τα ψάρια αντέχουν τη συντριπτική πίεση και πώς μία νεκρή φάλαινα μπορεί να θρέφει τον βυθό για δεκαετίες. Έπειτα ζύγισε τα στοιχεία για νεότερους γρίφους, όπως το αν κομμάτια μετάλλου στον βυθό παράγουν πράγματι οξυγόνο στο σκοτάδι.
• Ζωή στη θάλασσα: ύφαλοι, φάλαινες και το αόρατο δάσος Προέρχεται πράγματι από τη θάλασσα το μισό οξυγόνο που αναπνέεις; Γνώρισε το πλαγκτόν, τα μεγάλα φύκια, τους κοραλλιογενείς υφάλους, τις φάλαινες και τους καρχαρίες που κάνουν τον ωκεανό ζωντανό: πώς το μεγαλύτερο ζώο που ζει σήμερα τρέφεται με μικροσκοπικό κριλ, πώς ένας καρχαρίας αισθάνεται το ηλεκτρικό πεδίο ενός ψαριού κρυμμένου κάτω από την άμμο και πώς οι επιστήμονες υπολόγισαν την ηλικία ενός καρχαρία της Γροιλανδίας σε αιώνες. Έπειτα δες τι λένε τα στοιχεία για τους υφάλους που λευκαίνονται, τον μπακαλιάρο που έχει υπεραλιευθεί, το πλαστικό και τις προστατευόμενες περιοχές.
• Τα νέα σύνορα του ωκεανού: πολικές θάλασσες, μπλε άνθρακας και το ζήτημα της εξόρυξης στον βαθύ βυθό Μπορούμε να κάνουμε τον ωκεανό να απορροφά περισσότερο από τον άνθρακά μας, και πρέπει να γίνει εξόρυξη στον βυθό του για μέταλλα μπαταριών; Ξεκίνα κάτω από τους πολικούς πάγους, με το κριλ που τρέφει φάλαινες και φώκιες και τα ψάρια των πάγων με το διάφανο αίμα, και έπειτα ζύγισε τα στοιχεία για τα μαγκρόβια, τα θαλάσσια λιβάδια και τους αλμυρόβαλτους, για την προσθήκη σιδήρου, αλκαλικών ορυκτών ή βυθισμένων φυκιών ώστε να αφαιρεθεί άνθρακας από τον αέρα, και για την εξόρυξη στον βαθύ βυθό και τη συνθήκη για την ανοιχτή θάλασσα. Για το καθένα ακούς τι υποστηρίζουν οι υπέρμαχοι και οι επικριτές, και τι μπορεί και τι δεν μπορεί ακόμη να πει η επιστήμη.
• Ο αόρατος ωκεανός: μικρόβια, θρεπτικά συστατικά και το θαλάσσιο τροφικό πλέγμα Πόσα ζωντανά κύτταρα κολυμπούν σε μια σταγόνα θαλασσινού νερού, και γιατί οι επιστήμονες δεν πρόσεξαν τα περισσότερα για δεκαετίες; Γνώρισε τα μικρόβια και τους ιούς που ανακυκλώνουν την τροφή της θάλασσας, τα βακτήρια που μετατρέπουν το άζωτο του αέρα σε λίπασμα και ένα μικροσκοπικό φύκι που φαίνεται να έχει κάνει ένα βακτήριο που αιχμαλώτισε μέρος του δικού του κυττάρου. Έπειτα ακολούθησε αυτή την τροφή ως τα ψάρια που οι άνθρωποι ψαρεύουν και εκτρέφουν, από τις νεκρές ζώνες και τις τοξικές ανθήσεις ως το αν οι μέδουσες παίρνουν τον έλεγχο και τι κάνουν οι ιχθυοκαλλιέργειες σολομού στον άγριο σολομό.
• Η μηχανή του ωκεανού: κύματα, παλίρροιες, ρεύματα και κλίμα Γιατί στον κόλπο Φάντι η θάλασσα ανεβαίνει 16 μέτρα, ενώ η Μεσόγειος σχεδόν δεν κουνιέται; Μάθε πώς ο άνεμος σηκώνει κύματα και γιατί τα κύματα-τέρατα είναι υπαρκτά, πώς οι παλίρροιες κάνουν σιγά σιγά τις μέρες της Γης μεγαλύτερες και αν το Ρεύμα του Κόλπου κρατά πράγματι ήπιους τους χειμώνες της Ευρώπης. Έπειτα ακολούθησε τον ρόλο του ωκεανού στο κλίμα: πώς έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της επιπλέον θερμότητας και περίπου το ένα τέταρτο του διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπουμε, γιατί το θαλασσινό νερό γίνεται πιο όξινο και γιατί τα στοιχεία διχάζονται για το αν η μεγάλη ανατρεπτική κυκλοφορία του Ατλαντικού έχει ήδη επιβραδυνθεί.